Πολίτευμα είναι η οργάνωση των εξουσιών τον κράτους, με ποιο τρόπο κατανέμονται, ποια είναι η κυρίαρχη δύναμη στο κράτος και ποιος ο σκοπός κάθε κοινωνίας. Οι νόμοι διαχωρίζονται από τις αρχές που καθορίζουν το πολίτευμα, και σύμφωνα με τούτους οι άρχοντες πρέπει να άρχουν και να προσέχουν τούς παραβάτες. Είναι ανάγκη, λοιπόν, ο πολιτικός να γνωρίζει τις διαφορές και τις παραλλαγές κάθε πολιτεύματος, και να ορίζει νόμους ανάλογους.

Ο λαός κρίνει καλύτερα σε πολλές περιπτώσεις, παρά ένα μονάχα άτομο, οποιοδήποτε κι αν είναι. Ακόμη, είναι πολύ δύσκολο το πολύ πλήθος να διαφθαρεί.  Όπως μια μεγάλη ποσότητα νερού δεν σκορπίζεται εύκολα, έτσι και το πλήθος είναι δύσκολο να διαφθαρεί από όσο ένας μικρός αριθμός προσώπων.

Οι πολλοί, που ο καθένας τους χωριστά δεν είναι αξιόλογος, είναι ενδεχόμενο όλοι μαζί να είναι καλύτεροι από τους ξεχωριστούς πολίτες, όχι σαν άτομα, αλλά σαν σύνολο. Γι αυτό κι οι πολλοί κρίνουν πιο σωστά.

Σκοπός της δημοκρατίας είναι η ελευθερία. Της ολιγαρχίας η προστασία των συμφερόντων της πλουτοκρατίας. Της αριστοκρατίας, η μόρφωση των πολιτών και η τήρηση των πατροπαράδοτων συνηθειών  που έχουν πάρει ισχύ νόμου. Τέλος, σκοπός της τυραννίδας είναι η διατήρηση της εξουσίας.

Την τυραννίδα (...) o τύραννος επιδιώκει το προσωπικό συμφέρον. Είναι, λοιπόν, φανερότατο πως η τυραννία είναι  το χειρότερο σύστημα (...) Μεταπηδούν απ τη βασιλεία στην τυραννία, που είναι διαστροφή της μοναρχίας, και  ο κακός Βασιλιάς γίνεται τύραννος.

H πολιτική φιλία στηρίζεται, προπάντων, στο συμφέρον: οι άνθρωποι συνενώθηκαν, επειδή απομονωμένοι δεν μπορούσαν να είναι αυτάρκεις, μ^' όλο πού θα έφτανε η ευχαρίστηση από τη συμβίωση για την ίδρυση κοινωνίας. Μονάχα η δημοκρατία, και τα παράγωγά της, καλλιεργούν [ισότητα] φιλία και ενώνουν τους πολίτες ωc αληθινούς φίλους, ενώ στα άλλα συστήματα υπάρχουν σχέσεις υπεροχής [ανώτερου προς κατώτερο]. Το δίκαιο θεμελιώνεται στη φιλία ανθρώπων που έχουν κοινά συμφέροντα, και γι' αυτό είναι δίκαιο το πολιτικό [δημοκρατικό] σύστημα

Τίποτα δεν ταιριάζει σ' αυτούς που ζουν σε δημοκρατικό πολίτευμα, όσο η φροντίδα για την ισότητα και τη δικαιοσύνη

Οι δημοκρατίες πολλά άλλα καλά και δίκαια έχουν --στα οποία ο σωστά σκεπτόμενος πρέπει να είναι σταθερά αφοσιωμένος -- [κι ακόμα τούτο:] επειδή η αλήθεια εξαρτάται απ' την ελευθερία [του λόγου], κανένας δεν μπορεί απαγορεύσει να ειπωθεί ό,τι είναι αληθινό.

Μήτε οι πλοίαρχοι, μήτε οι στρατηγοί, μήτε οι οικονόμοι, μήτε οι πολιτικοί, μήτε κάποιος άλλος όμοιός τους μπορεί, χωριστά από τα λίγα και μικρά, να τακτοποιήσει τα πολλά και τα μεγάλα. Κι οι χτίστες παραδέχονται ότι χωρίς τις μικρές πέτρες δεν είναι δυνατόν οι μεγάλες να τοποθετηθούν στη σωστή θέση.

[Είναι παράλογο αυτό που γίνεται στην Αθήνα:] 'Όταν μαζευόμαστε στην Εκκλησία του Δήμου, κάθε φορά που είναι να καταπιαστεί η πολιτεία με κάποιο οικοδομικό έργο, φωνάζουν τους αρχιτέκτονες να δώσουν τη συμβουλή τους για τα οικοδομήματα όταν πάλι είναι να ναυπηγήσουν πλοία, τους ναυπηγούς, το ίδιο και για όλα τ' άλλα, όσα πιστεύουν ότι μπορεί κανείς να τα μάθει και να τα διδάξει.