Πολίτευμα είναι η οργάνωση των εξουσιών τον κράτους, με ποιο τρόπο κατανέμονται, ποια είναι η κυρίαρχη δύναμη στο κράτος και ποιος ο σκοπός κάθε κοινωνίας. Οι νόμοι διαχωρίζονται από τις αρχές που καθορίζουν το πολίτευμα, και σύμφωνα με τούτους οι άρχοντες πρέπει να άρχουν και να προσέχουν τούς παραβάτες. Είναι ανάγκη, λοιπόν, ο πολιτικός να γνωρίζει τις διαφορές και τις παραλλαγές κάθε πολιτεύματος, και να ορίζει νόμους ανάλογους.

Σκοπός της δημοκρατίας είναι η ελευθερία. Της ολιγαρχίας η προστασία των συμφερόντων της πλουτοκρατίας. Της αριστοκρατίας, η μόρφωση των πολιτών και η τήρηση των πατροπαράδοτων συνηθειών  που έχουν πάρει ισχύ νόμου. Τέλος, σκοπός της τυραννίδας είναι η διατήρηση της εξουσίας.

Την τυραννίδα (...) o τύραννος επιδιώκει το προσωπικό συμφέρον. Είναι, λοιπόν, φανερότατο πως η τυραννία είναι  το χειρότερο σύστημα (...) Μεταπηδούν απ τη βασιλεία στην τυραννία, που είναι διαστροφή της μοναρχίας, και  ο κακός Βασιλιάς γίνεται τύραννος.

 Οι τυραννίες και οι ολιγαρχίες κυβερνιούνται από την αυθαίρετη κρίση εκείνων που κατέχουν την εξουσία, ενώ οι δημοκρατικές πολιτείες σύμφωνα με τους ψηφισμένους νόμους (...) Στις δημοκρατίες, τη ζωή των πολιτών και το πολίτευμα τα προστατεύουν οι νόμοι, ενώ τους τυράννους και τους ολιγαρχικούς, η δυσπιστία και οι ένοπλες φρουρές.

Εσάς, που ανήκετε στην ολιγαρχική παράταξη, σας συμβουλεύω να καταλάβετε ποιοι είστε - και θα το καταλάβετε καλύτερα, αν καθίστε να σκεφτείτε τι είναι που σας χάνει τόσο υπεροπτικούς, ώστε να θέλετε να μας εξουσιάζετε. Τάχα είστε πιο δίκαιοι; Μα ο λαός ποτέ δεν σας αδίκησε για χρηματικό συμφέρον, κι ας είναι πιο φτωχός από σας - ενώ εσείς, οι πιο πλούσιοι απ' όλους, έχετε κάνει πολλές κακοήθειες για το κέρδος. Αφού λοιπόν δεν σας διακρίνει δικαιοσύνη, σκεφτείτε μήπως έχετε λόγο να καμαρώνετε για την παλικαριά σας.

Επιλέξετε μια λέξη κλειδί